Prentenboeken met een educatieve inslag

Prentenboeken met een educatieve inslag

Genieten van een mooi prentenboek is niet voor ieder kind vanzelfsprekend. Kinderen met visuele, auditieve of communicatieve beperking kunnen verschillende problemen ervaren wanneer zij samen met een volwassene een prentenboek lezen. Speciaal voor begeleiders van deze kinderen ontwikkelt Stichting PrentenboekenPlus prentenboeken die als doel hebben lokken het uitlokken van communicatie.

Dat doet PrentenboekenPlus door bestaande prentenboeken te bewerken, maar ook door in eigen beheer verhalen te schrijven en uit te geven. De illustraties worden met voelbare lijn gemaakt en de tekst wordt zowel in zwartletters als in braille weergegeven. Het prentenboek met voelbare illustraties wordt samen geleverd met het originele prentenboek, een voorwerp en een handleiding. Deze elementen vullen elkaar aan en vormen samen een complete boekenset die als één geheel gebruikt dient te worden.

Held op sokken
Een voorbeeld van een bewerkt boek is ‘Held op sokken’. Dit boek is geschreven door Bette Westera en van illustraties voorzien door Thé Tjong- Khing. Het verhaal gaat over verschillende ridders die samen in een kasteel wonen. Iedere ridder doet erg stoer over zijn heldendaad. Ridder Roderik blijft in het kasteel om huishoudelijke klusjes te doen. Omdat hij niet zo van opscheppen houdt, hebben de jonkvrouwen geen oog voor hem. Totdat er een jonkvrouw vraagt wie de lekkere gehaktballetjes heeft gemaakt. Zo komt het dat Roderik er vandoor gaat met een mooie vrouw, terwijl de andere ridders alleen achterblijven. Het voorwerp bij dit prentenboek is een knuffel in de vorm van een draak.

Handleiding
De handleiding is van essentieel belang en dient als een introductie op het gebied van voorlezen aan kinderen met een communicatieve beperking. In de handleiding staan per pagina uit het voorleesboek, verschillende tips en aanbevelingen om de leesbeleving optimaal te maken. Niet alleen het beleven van plezier is belangrijk bij het lezen, de prentenboeken bieden volop aanknopingspunten om vanuit een educatief uitgangspunt te benaderen. Zo geeft de handleiding tips om bijvoorbeeld de lichaamstaal die de personages uit het boek aannemen, uit te leggen en voor te doen. Ook biedt de handleiding een bredere context voor verhaalbegrip en geeft inspiratie om communicatie tussen kind en voorlezer op gang te brengen. In het geval van het boek Held op sokken nodigt de handleiding onder andere uit om voorkennis te activeren door het kind te vragen wat het weet over kastelen en ridders. Door open vragen te stellen wordt de leerling gestimuleerd om zelf na te denken en daarover te praten. De lichaamstaal van de verschillende ridders die een rol spelen in het boek geven aanleiding om te imiteren. Belangrijk is daarbij om het kind te laten ervaren wat voor een betekenis een bepaalde houding heeft.

Communicatie in tekst en beeld
Het ontlokken van communicatie is van groot belang. De methode van PrentenboekenPlus besteedt op een unieke manier aandacht aan het bevorderen van een inhoudelijk gesprek. Hierbij valt te denken aan het voorspellen van de afloop van een verhaal of het bespreken van synoniemen of gezegdes. Daarbij is niet alleen aandacht voor de tekst, maar ook de tactiel gemaakte illustraties worden daarbij betrokken. Uit een tekening kan immers ook een hoop informatie afgeleid worden. Door de aandacht voor de wisselwerking tussen tekst en illustraties mee te nemen in de handleiding biedt één prentenboek volop mogelijkheden om ingezet te worden in het onderwijs. Op deze manier kan op een plezierige en ongedwongen manier worden gewerkt aan de communicatieve vaardigheden en wordt kennis van de taal vergroot. De handleiding geeft een uitgebreide introductie voor diegenen die niet zo bekend zijn met voorlezen aan deze doelgroep.

De methode van PrentenboekenPlus blijkt een goede hulpbron voor leerkrachten in het speciaal en regulier onderwijs. Uit de enthousiaste gebruikerservaringen blijkt dat de methode uitermate geschikt is om de communicatie- en taalvaardigheden van een leerling te verbeteren. Daardoor wordt de methode ook door ambulant begeleiders, logopedisten en fysiotherapeuten ingezet om kinderen te trainen in hun taalbegrip.

Innovatief
De boeken en de bijbehorende handleiding zijn nieuw in zijn soort. Het innovatieve aspect zit hem in de aandacht die de methode heeft voor taalontwikkeling. De prentenboeken bieden talloze aanknopingspunten om onderliggende concepten en strategieën aan kinderen met een communicatieve beperking te bieden. Inmiddels heeft de stichting al tien boeken bewerkt. Het ruime palet aan boeken heeft voor ieder wat wils, van zowel prijswinnende boeken als klassiekers tot een informatief boek.

Ingrid van der Heijden