Taalontwikkeling

Taalontwikkeling

 

PrentenboekenPlus koppelt jeugdliteratuur aan taalvaardigheid

 

Prentenboeken als basis voor taalontwikkeling voor leerlingen in het speciaal onderwijs.
Laat ze beginnen met een voorsprong!

PrentenboekenPlus is een methode…
1. … voor de leerkracht en de logopedist, die wil voorlezen aan kinderen met een beperking
2. … die gericht is op de taalontwikkeling van kinderen met een receptieve taalstoornis
3. … waarbij interactief voorlezen mogelijk wordt gemaakt door voelbare tekeningen
4. … die ervoor kan zorgen dat het kind aan de hand van voelbare afbeeldingen ook vragen kan stellen
5. … waarbij kinderen bij toeval al jong in contact komen met geschreven taal
6. … die een koppeling maakt tussen een object (3D) en een illustratie (2D)
7. … met grote contrastrijke illustraties
8. … die via prentenboeken communicatie en participatie in de klas vergroot
9. … die door middel van prentenboeken begrip van figuurlijk taalgebruik, lichaamstaal en beeldtaal ontwikkelt
10. … waarmee het regulier aanbod van prentenboeken toegankelijk wordt

 

Prentenboeken voorlezen is interactie

Het voorlezen van een boek is ideaal moment om in gesprek te gaan met een kind. Zo kan het bedenken van het verloop van het verhaal, genoeg gespreksstof bieden voor een boeiende gedachtewisseling. Daarnaast kunnen naar aanleiding van een boek vragen worden gesteld,, kan er worden geproefd aan woorden en deze woorden kunnen later weer gebruikt worden.

 

Prentenboeken voorlezen fundament van begrijpend lezen

Het voorlezen van prentenboeken geeft aanleiding voor interactie. Maar door het lezen van prentenboeken komen kinderen ook in aanraking met woorden die ze niet vaak horen in het dagelijks leven. Hierdoor wordt de woordenschat vergroot. Deze zogenaamde laagfrequente woorden komen ook veel voor in lesboeken, leesboeken en informatieve boeken. Daarmee is dit genre in de periode van ontluikende geletterdheid essentieel als voorbereiding op begrijpend lezen. Prentenboeken lezen vergroot de woordenschat, geeft kennis van genres en begrip van verhaalstructuren.

 

Emotionele en sociale ontwikkeling door voorlezen

Naast de cognitieve functies van verhalen zijn er ook nog emotionele en sociale functies die ontwikkeld worden door voorlezen. Bij de emotionele functie kan het gaan om een ritme van een tekst dat prettig in het gehoor ligt of een afbeelding die aanspreekt. De sociale functie heeft betrekking op het inleven in de hoofdpersoon. Of juist helemaal niet. Prentenboeken zijn daarom van groot belang bij de ontwikkeling van ieder kind.

 

Het concept – Taalontwikkeling voor kinderen met een receptieve taalstoornis

Colette Pelt heeft een onderwijskundige achtergrond en na haar master jeugdliteratuur aan de universiteit van Tilburg, heeft ze een concept ontwikkeld om prentenboeken in te zetten bij kinderen met een receptieve taalstoornis. Zij richt zich op de semantiek en pragmatiek van de Nederlandse taal. Aan de hand van een specifieke leeswijzer , worden begrippen op het gebied van lichaamstaal, beeldtaal en figuurlijk taalgebruik die in het prentenboek voorkomen, aangereikt.

 

Boekenset PrentenboekenPlus

Met behulp van een boekenset kan worden voorgelezen aan kinderen met een receptieve taalstoornis. De set bestaat uit een eigentijds prentenboek aangevuld met een speciale leeswijzer, een 3D voorwerp dat centraal staat in het verhaal, en een tactiele uitgave met voelbare tekeningen in kleur. De tekst vanhet verhaal staat in braille en een groot lettertype.

 

De ideale situatie

In het speciaal onderwijs heeft zowel de logopediste als de leerkracht de serie prentenboekensets. De logopediste geeft pre-teaching en de leerkracht gebruikt daarna het prentenboek in de klas. De leerling met achterstand, heeft nu een voorsprong!

 

WEB_Gruwelijke_Gorilla met 4 items

 

De eerste uitgave van PrentenboekenPlus: ‘Gruwelijk Gorilla’ van Tony Ross en Jeanne Willis
1. pluchen gorilla, 2. tactiele uitgave met braille en reliëftekeningen, 3. leeswijzer en 4. het originele prentenboek. Hierbij wordt meegeleverd pluchen moeder- en babymuis.

 

Voorlezen in een notendop

De introductie bestaat uit het laten voelen van één of meerdere driedimensionale voorwerpen. Deze voorwerpen zijn gerelateerd aan het boek en zorgen ervoor dat de jonge lezer wordt geholpen om een verband te leggen tussen de illustratie en dat wat het voorstelt.
Eerste aanbieding
Vertel het verhaal in eigen woorden. Betrek kinderen bij het verhaal door het boek te laten voelen en bespreek de afbeeldingen.
Tweede aanbieding
Lees de tekst voor, onderbreek het verhaal niet door nu al vragen te stellen.
Derde aanbieding
Laat de kinderen het meeste aan het woord; laat hen het verhaal vertellen.

Bij ieder verhaal is een specifieke leeswijzer beschikbaar waarin per bladzijde enkele leestips worden gegeven. De tips gaan over tekst en illustratie en bespreken lichaamstaal, figuurlijk taalgebruik en beeldtaal. Aan de hand van deze tips kan de voorlezer het verhaal uitdiepen en verkennen met het kind.
Van iedere spread (twee tegenover elkaar liggende bladzijden) is een stukje van de afbeelding gekozen voor de tactiele uitgave en door middel van een reliëfdruktechniek voelbaar gemaakt. Hierbij staan ook enkele woorden afgedrukt. De tactiele tekeningen zijn niet bedoeld als een tactiele oefening maar ondersteunen het gesprek over het verhaal.

 

LICHAAMSTAAL Waarom staat Mol met zijn handen in zijn zij? Sven heeft zojuist de afbeelding gevoeld en doet dit na.